คู่มือศัลยกรรม ทำตาสองชั้น เชิงลึก
การศัลยกรรม ทำตาสองชั้น เป็นหัตถการที่ต้องอาศัยความละเอียดอ่อนเชิงศิลปะร่วมกับศาสตร์การแพทย์ เพื่อออกแบบชั้นตาให้เหมาะสมกับโครงหน้าของแต่ละบุคคล บทความนี้มุ่งเน้นการให้ข้อมูลทางวิชาการเพื่อให้ผู้รับบริการสามารถตัดสินใจได้อย่างถี่ถ้วนบนพื้นฐานของความปลอดภัย

ทำความเข้าใจโครงสร้างดวงตาก่อนการผ่าตัด ทำตาสองชั้น (Expertise)
เปลือกที่เราเห็นว่ามันบางๆ จริงๆ ประกอบไปด้วยความหนา 3 ชั้นแบบ Hamburger เลยนะครับ ชั้นนอกสุดคือ ผิวหนังเปลือกตา ถัดเข้ามาจะเป็นไขมันของเบ้าตานะครับ ไม่ใช่ไขมันใต้ผิวหนัง ต้องบอกเลยว่า ไขมันใต้ผิวหนังของเปลือกตามีน้อยมากบางมาก ส่วนชั้นที่เกือบลึกสุดเป็นชั้นที่ 3 คือ กล้ามเนื้อตา ซึ่งเป็นกล้ามเนื้อที่ทำหน้าที่ยกเปลือกตานะครับ คนละอย่างกับ กล้ามเนื้อรอบๆดวงตา
ก่อนเริ่มกระบวนการ แพทย์ผู้ชำนาญการจะประเมินองค์ประกอบกายวิภาคของดวงตา ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการเลือกเทคนิคผ่าตัด
- กล้ามเนื้อเปิดเปลือกตา (Levator palpebrae superioris): กล้ามเนื้อหลักที่ทำให้เราลืมตา หากกล้ามเนื้อนี้อ่อนแรง ตาจะดูปรือหรือหนังตาตก.
- กระดูกอ่อนเปลือกตา (Tarsal plate): โครงสร้างแข็งแรงคล้ายกระดูกอ่อนที่อยู่ใต้หนังตา เป็นตัวกำหนดความโค้งและรูปทรงของชั้นตา.
- หนังตา: ส่วนของผิวหนังและไขมันที่อยู่เหนือชั้นตา และอาจหย่อนคล้อยลงมาปิดตา.
- หัวตา (Epicanthic fold): หนังตาที่ปกคลุมมุมหัวตา การเปิดหัวตา (Epicanthoplasty) ช่วยให้ตาดูยาวขึ้นและเห็นชั้นตาชัดเจนขึ้น แต่ต้องพิจารณาว่าคนไข้มีตาชิดกันเกินไปหรือไม่.
- หางตา: การเปิดหางตา (Canthoplasty) ช่วยขยายความกว้างตา ทำให้ตาดูเรียวยาวและสดใสขึ้น โดยเฉพาะคนตาเล็ก หางตาปิด.
- ความกว้างของเบ้าตาและระยะห่างระหว่างตา: มีผลต่อการตัดสินใจว่าควรเปิดหัวตาหรือไม่ เพื่อให้ตาดูไม่ชิดกันเกินไป.
- ไขมันในเปลือกตา: ปริมาณไขมันมีผลต่อความนูนของชั้นตา แพทย์จะพิจารณาเอาส่วนเกินออกหรือไม่.
ลักษณะชั้นไขมันและผิวหนัง: ตรวจสอบความหนาของชั้นผิวและไขมันสะสม เพื่อพิจารณาการนำเนื้อเยื่อส่วนเกินออก
แรงยกของกล้ามเนื้อตา: ประเมินภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง (Ptosis) เพื่อแยกแยะอาการตาดูง่วงที่เกิดจากโครงสร้างผิวหนังหรือกล้ามเนื้อจริง
เทคนิคการผ่าตัด ทำตาสองชั้น ณ ปัจจุบัน (Trustworthiness)
ในปัจจุบันมีเทคนิคที่ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อตอบโจทย์ปัญหาที่แตกต่างกัน:
1. เทคติค ผ่าตัดแบบแผลเล็ก (Small Incision) เป็นการเปิดรูแผลขนาดเล็กประมาณ 4-5 มิลลิเมตร เพื่อสร้างรอยพับชั้นตาใหม่ การสร้างชั้นตาจากการผ่าตัดแผลเล็กนั้น กระบวนการในการเกิด หรือ กลไกในการเกิดขั้นตานั้น คนละเรื่องเดียวกันกับ การสร้างชั้นตาแบบแผลกรีดยาวเลยนะครับ การ ทำตาสองชั้น แบบแผลเล็กนั้น ชั้นตาเกิดจากการเชื่อมต่อของผิวหนังเปลือกตา เข้ากับกล้ามเนื้อตา ที่ทำหน้าที่ยกเปลือกตา!!!!
ข้อดี: แผลผ่าตัดเล็กมากจนแทบสังเกตเห็นได้ยาก และใช้ระยะเวลาพักฟื้นน้อยกว่าวิธีดั้งเดิม

ความเหมาะสม: เหมาะสำหรับผู้ที่มีเปลือกตาบางและไม่มีปัญหาหนังตาตกหย่อน
2. เทคนิค การกรีดยาว (Full Incision) แพทย์จะเปิดแผลตามแนวรอยพับชั้นตาเพื่อให้สามารถจัดระเบียบไขมันและผิวหนังใหม่ได้ทั้งหมด ตากรีดยาวนั้นเหมาะกับผู้ที่มีผิงหนังเปลือกตาย่น หรือ ตกลงมาบังลูกตาดำแล้ว
ข้อดี: ให้ผลลัพธ์ที่มีความคงทนและสามารถจัดการกับปัญหาหนังตาเกินได้ครอบคลุม
ความเหมาะสม: ไม่เหมาะสำหรับผู้ที่เป็น แผลเป็น keloid ง่าย แต่ เหมาะสำหรับผู้ที่อายุมากกว่า 60 และต้องการตัดหนังตาทิ้ง
3.เทคนิคทำตา 2 ชั้นแบบเย็บจุด หรือ ฝั่งปมไหม ( Buried Suture) คือการใช้ไหมเย็บยึดเปลือกตาที่ทำจุดเล็กๆ 2-7 จุด โดยไม่ต้องกรีดแผลยาว เหมาะกับคนตาชั้นเดียว หนังตาบาง มีไขมันน้อย ให้ผลลัพธ์ธรรมชาติ พักฟื้นไว แต่ข้อควรระวังคือชั้นตาอาจหลุดง่ายกว่ากรีด และไม่เหมาะกับคนหนังตาหนาหรือหย่อนคล้อย เพราะไม่สามารถตัดหนังตาหรือไขมันส่วนเกินได้.
- การเจาะรูเล็กๆ: แพทย์จะเจาะรูเล็กๆ บนเปลือกตาหลายจุด (เช่น 2-3, 5, 7 จุด) แทนการกรีดแผลยาว.
- การเย็บยึด: ใช้ไหมร้อยและเย็บผูกกล้ามเนื้อตา (levator muscle) เข้ากับเปลือกตา เพื่อสร้างรอยพับของชั้นตา.
- ซ่อนไหม: ไหมที่ใช้จะถูกซ่อนอยู่ใต้ผิวหนัง ทำให้แทบมองไม่เห็นแผลภายนอก.
- คนที่มีตาชั้นเดียว ไม่มีชั้นตา หรือชั้นตาหลบใน.
- หนังตาบาง และมีไขมันที่เปลือกตาน้อย.
- ต้องการชั้นตาที่เป็นธรรมชาติ และพักฟื้นเร็ว.
- ไม่มีแผลกรีดยาว มองไม่เห็นรอยแผล.
- บวมน้อย ฟื้นตัวไว.
- ชั้นตาดูเป็นธรรมชาติเหมือนชั้นตาเดิม.
- ชั้นตาอาจหลุดได้ง่ายกว่าแบบกรีด.
- ไม่สามารถเอาไขมันหรือหนังตาหย่อนคล้อยส่วนเกินออกได้.
- แบบกรีดสั้น (Partial Incision): กรีดแผลเล็กๆ เพื่อเอาไขมันออกได้ เหมาะกับคนมีไขมันมากกว่าเย็บจุด.
- แบบกรีดแผลยาว (Full Incision): เหมาะกับคนหนังตาหนา หย่อนคล้อย ต้องการแก้ไขไขมันมาก.
ภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง: ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยอย่างแม่นยำ (Authoritativeness)
ภาวะนี้ส่งผลต่อฟังก์ชันการมองเห็นและการยกเปลือกตา ศัลยแพทย์ตกแต่งจะใช้การวัดระยะห่างขอบตา (MRD) เพื่อประเมินความแข็งแรงของกล้ามเนื้อยกตา:
การรักษา: หากมีภาวะอ่อนแรงจริง จะใช้วิธีผ่าตัดยกกล้ามเนื้อตา (Levator Advancement) ร่วมกับการ ทำตาสองชั้น
ผลลัพธ์: ช่วยให้ดวงตาเปิดกว้างขึ้นและแลดูสดใสอย่างเป็นธรรมชาติ

การเตรียมตัวก่อนผ่าตัด ที่ หมอเกมส์ แนะนำ
1) แจ้งข้อมูลสุขภาพกับแพทย์อย่างละเอียด ได้แก่
- ปัญหาสุขภาพ
- โรคร้ายแรง / โรคประจำตัว โดยเฉพาะ โรคเบาหวาน น้ำตาลไม่ควรเกิน 200 mg/dl ก่อนทำการผ่าตัด หรือ ถ้าต่ำได้กว่านั้นก็ยิ่งดี
- ประวัติการผ่าตัดและการได้ยาระงับความรู้สึก ยิ่งถ้าใครแพ้ยาชา ต้องบอกไว้นะครับ สำคัญมากๆๆ
- ฟันโยก ฟันปลอม และปัญหาเกี่ยวกับฟัน
- การแพ้ยา / แพ้อาหาร ตรงนี้ ยิ่งสำคัญ ถ้าไม่รู้ว่าเคยกินยาตัวนี้ไหม ให้บอกว่า ไม่รู้นะครับ อย่าไปบอกว่า ไม่แพ้
- อื่น ๆ
2) ในกรณีดมยาสลบ มีภาวะเสี่ยง หรือโรคประจำตัว จะมีการเตรียมพร้อมร่างกายสำหรับการผ่าตัดและดมยาสลบ ได้แก่
- การเอกซเรย์ ( X- ray )
- การตรวจเลือด ( CBC )
- การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ โดยเฉพาะคนอายุ 50 ปีขึ้นไปควรทำการตรวจถ้าต้องการดมยาสลบ
- ถ้าท่านมีโรคประจำตัว ก่อนผ่าตัดควรทำการปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านอายุรกรรม หรือ แพทย์ผระจำตัวของท่านก่อนทำการผ่าตัด
3) งดใช้ยา ยาบำรุง สมุนไพรบางชนิดที่อาจมีผลกับการผ่าตัด ก่อนการผ่าตัดอย่างน้อย 7 วัน และนำยาประจำตัวและยาสมุนไพรต่าง ๆ ที่รับประทานมาโรงพยาบาลเพื่อแจ้งแพทย์ในวันผ่าตัด เช่น
- ยาแก้ปวด กลุ่ม NSIADS
- ยาแอสไพริน
- วิตามิน E
- น้ำมันปลา ( Fish Oil )
- สาหร่ายทะเล (omega 3)
- เพราะ ยาหรือ อาหารเสริมดังกล่าวส่งผลต่อการไหลเวียนของเลือด เรียกง่ายๆ เลือดออกง่าย หยุดยาก
4) ควรงดสูบบุหรี่ ก่อนการผ่าตัดประมาณ 6 สัปดาห์ เพื่อป้องกันภาวะเนื้อเยื่อขาดเลือดมาเลี้ยง ทำให้เนื้อเยื่อตายได้ ถ้าสูบบุหรี่จัดต้องแจ้งแพทย์ให้ทราบทันที และควรงดสูบบุหรี่หลังผ่าตัดอย่างน้อย 2 สัปดาห์
5) หยุดดื่มสุรา ภายใน 24 ชั่วโมงก่อนผ่าตัด และควรหยุดดื่มสุราหลังผ่าตัดอย่างน้อย 1 สัปดาห์ เพราะ ถ้าหยุดแล้วท่านไปดื่มทันที รับรองเลิอดไหลเป็นน้ำแน่ๆ เพราะ alcohol มีส่วนกระตุ้นการไหลเวียนของโลหิต
6) อาบน้ำชำระร่างกายและสระผมให้สะอาด เพราะ อาจจะไม่ได้สระผม ไปเกือบ 1 สัปดาห์ เพราะ แผลที่เปลือกตาห้ามโดนน้ำ แต่ในคนไข้บางท่านที่ชอบดำน้ำและ มีแว่นตาดำน้ำใหญ่ๆ ที่กันน้ำได้ สามารถใส่แล้ว ทำการสระผมอย่างระมัดระวังได้นะครับ ุถ้าทนไม่ไหวจริงๆ ถ้าๆไม่ได้สระผม
7) ห้ามใช้เครื่องสำอางบริเวณหนังตาและผิวหนังรอบดวงตาหลังผ่าตัด 1 สัปดาห์
8) ในกรณีดมยาสลบ งดน้ำและอาหารก่อนผ่าตัดตามแพทย์สั่ง เพื่อป้องกันการสูดสำลักน้ำย่อยหรือเศษอาหารจากกระเพาะอาหารเข้าไปสู่ปอดระหว่างการได้รับยาระงับความรู้สึก
9) หลังผ่าตัด 1 สัปดาห์ควรใส่แว่นตากันแดด เพื่อความสบายตาในการมอง เนื่องจาก หลังผ่าตัด ตาจะเปิดกว้าง อาจมีความรู้สึกแสบตา เพราะ เห็นแสงจ้า นอกจากนี้ แว่นตากันแตด นอกจากกันแดดแล้ว ยังกันลม และ ฝุ่นด้วย
10) มีคนสนิทมาด้วย เพื่อพากลับบ้าน เพราะหลังผ่าตัดจะใช้สายตาไม่สะดวก ไม่ควรกลับบ้านตามลำพัง
ดูแลหลังผ่าตัด ที่ หมอเกมส์ มักแนะนำคือ
- หลังผ่าตัดภายใน 24 – 72 ชั่วโมง นอนยกศีรษะสูง ประคบเย็นบริเวณดวงตาทั้งสองข้างเพื่อลดอาการบวม
- งดใช้สายตาในช่วงแรก ๆ เพราะการใช้สายตา อย่างการดูทีวีหรือการอ่านหนังสือ ต้องกะพริบตาและเปลือกตาเคลื่อนไหวตลอดเวลา ทำให้แผลอักเสบและหายช้า
- ใช้ไม้พันสำลีชุบน้ำเกลือ เช็ดคราบเลือด และสิ่งสกปรกออกอย่างเบามือ วันละ 2 – 3 ครั้ง เช็ดได้บ่อย ๆ เมื่อสกปรก
- หลังผ่าตัด 5 – 7 วัน แพทย์จะนัดติดตามอาการ แผลจะบวมอยู่ประมาณ 2 – 4 สัปดาห์ จากนั้นแผลจะหายเป็นปกติ ดูเป็นธรรมชาติประมาณ 1 เดือน
- หลังผ่าตัด 7 วัน ห้ามทานอาหารเผ็ดจัด เพราะจะทำให้เหงื่อออกมาก แผลเปียก ความดันเลือดสูงขึ้น อาจทำให้เลือดออกจากแผล
- หลังผ่าตัด 2 สัปดาห์ ต้องงดสุราและบุหรี่ เพราะมีผลกับการหายของแผลผ่าตัด งดการทำงานหรือการออกกำลังกายที่รุนแรง สามารถแต่งหน้าและแต่งแต้มดวงตาได้ตามปกติ
- หากมีอาการผิดปกติเกี่ยวกับแผล ได้แก่ ตาแดงมาก เคืองตา แผลแยก ต้องมาพบแพทย์ทันที
- ทานยาตามที่แพทย์สั่ง ถ้ามีอาการแพ้ยา เช่น คัน มีผื่นแดง คลื่นไส้ อาเจียน แน่นหน้าอก ให้หยุดทานทันทีและรีบมาพบแพทย์
- กรณีที่ใส่คอนแทคเลนส์ให้เปลี่ยนไปสวมแว่นตาในช่วงสัปดาห์แรกหลังผ่าตัด หรือจนกว่าจะหายบวม ห้ามดึงเปลือกตาเพื่อใส่คอนแทคเลนส์เด็ดขาด เพราะแผลผ่าตัดอาจแยกจากกันได้ หลังผ่าตัดครบ 14 วัน สามารถกลับมาใส่คอนแทคเลนส์ได้ตามปกติ
- ห้ามขยี้ตารุนแรงหลังผ่าตัด 2 เดือน
- หากมีอาการปวดแผล สามารถรับประทานยาแก้ปวดได้
การผ่าตัดต้องอาศัยความชำนาญและประสบการณ์ของศัลยแพทย์ตกแต่ง เป็นสำคัญ นอกจากนี้ การผ่าตัดตา ไม่สามารถทำหลายๆครั้งแบบ เสริมหน้าอก หรือ เสริมจมูกได้นะครับ พังแล้วพังเลย แก้ยากมากยิ่งถ้ากรีดแผลยาวๆมา ดังนั้นก่อนทำการผ่าตัด ควรปรึกษา ศัลยแพทย์เฉพาะทางตกแต่งก่อน
โดยสามารถ
ปรึกษา การผ่าตัด ทำตาแผลเล็ก แผลมินิ เพิ่มเติมที่ line OA ของคลินิก หมอเกมส์ Grandmaster นะครับ
ถ้าคุณกำลังมองหาหมอทำตาที่มีฝีมือ ประณีต และให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาของท่าน หมอเกมส์ คือตัวเลือกที่คุณไม่ควรพลาด ลองเข้าไปปรึกษาที่ GrandMasterClinic เพื่อรับคำแนะนำที่ถูกต้องและเหมาะสมกับตัวคุณเอง แล้วคุณจะรู้ว่าดวงตาที่สวยงามไม่ได้เป็นเพียงแค่ความฝันอีกต่อไป
การเลือกสถานพยาบาลที่ได้มาตรฐาน (Authoritativeness)
เพื่อผลลัพธ์ที่ยั่งยืน ผู้รับบริการควรพิจารณา:
ตรวจสอบใบอนุญาต: สถานพยาบาลต้องมีใบอนุญาตประกอบกิจการ (ส.พ.7) แสดงให้เห็นชัดเจน
คุณวุฒิของแพทย์: ตรวจสอบวุฒิบัตร “ผู้ชำนาญการเฉพาะสาขาศัลยกรรมตกแต่ง” จากแพทยสภา
รีวิวที่น่าเชื่อถือ: ศึกษาภาพเปรียบเทียบ Before-After ของผู้ป่วยจริงในสถานพยาบาลนั้น
บทสรุป การ ทำตาสองชั้น จะดูแลให้ปลอดภัยได้นั้นต้องอาศัยทั้งทักษะของผู้ชำนาญการและการปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด ข้อมูลนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแพร่ความรู้ทางวิชาการและส่งเสริมสุขภาวะที่ดีของผู้รับบริการ
หมายเหตุ: ข้อมูลนี้ใช้เพื่อประกอบการตัดสินใจ ผลจากการเข้ารับการรักษาพยาบาลแตกต่างกันไปในผู้ป่วยเฉพาะราย
